Είναι η Σφίγγα Ελληνική; Πόσο μάλλον Ναξιώτικη. Αρκετοί αμφισβητούν. Ακόμη και οι Ναξιώτες του 2007.
 Τι λένε όμως οι Αρχαίοι Νάξιοι και ποια ήταν η δραστηριότητά τους;
Η σφίγγα ήταν ανάθημα των Ναξίων και δέσποζε στο ιερό του Απόλλωνα,
πάνω σε ιωνικό κίονα ύψους 12,10 μ.. Η μυθική μορφή, σύμβολο χθόνιας
θεότητας και ουράνιας εξουσίας, παριστάνεται με σώμα και πόδια
λιονταριού, με στήθος και φτερά πτηνού και κεφάλι κόρης. Τα μαλλιά της
είναι μακριά, δένονται με ταινία στο μέτωπο και πέφτουν σε
επιμελημένους βοστρύχους, ενώ το πρόσωπό της με τη δαιμονική έκφραση
ζωντανεύει με τα μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια και το δειλό χαμόγελο, το
τυπικό για την εποχή «αρχαϊκό μειδίαμα». Οι λεπτομέρειες της ανατομίας
και τα διακοσμητικά στοιχεία στο στήθος και στα φτερά δηλώνονταν με
εγχαράξεις και με χρώμα.
Το έργο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της
ναξιακής γλυπτικής στην περίοδο της ακμής της, τον 6ο αι. π.Χ. Στη βάση
της σφίγγας χαράχθηκε το 328-327 π.Χ. ψήφισμα των Δελφών, με το οποίο
δινόταν στους Ναξίους το δικαίωμα της προμαντείας, δηλαδή το δικαίωμα
να προηγούνται κατά τη λήψη χρησμών από το μαντείο των Δελφών.
Επιγραφή:
ΔΕΛΦΟΙ ΑΠΕΔΩΚΑΝ ΝΑΞΙΟΙΣ ΤΑΝ ΠΡΟΜΑΝΤΗΙΑΝ ΚΑΤΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΡΧΟΝΤΟΣ
ΘΕΟΛΥΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΟΝΤΟΣ ΕΠΙΓΕΝΕΟΣ
Στοιχεία εκθέματος
Χρονολόγηση: Αρχαϊκή περίοδος, 560 π.Χ.
Τόπος Εύρεσης: Δελφοί, Ιερό του Απόλλωνα
Διαστάσεις: ύψος: 2,92 μ.
Υλικό: Ναξιώτικο μάρμαρο
Αριθμός Ευρετηρίου: 380, 1050
Copyright: Υπουργείο Πολιτισμού
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Amandry P., La colonne des Naxiens et le portique des Atheniens, FoID II, Παρίσι, 1953, 26-32
Υπουργείο Πολιτισμού
Υπουργείο Εξωτερικών - Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών
 Το Μουσείο των Δελφών είναι το μουσείο του ιερού των Δελφών και ένα από
τα πιο δημοφιλή μουσεία της Ελλάδας. Περιλαμβάνει πάνω από 6.000
εκθέματα που προέρχονται αποκλειστικά από τις ανασκαφές στο χώρο των
Δελφών. Στεγάζονται οι αίθουσες με τον θησαυρό των Σιφνίων και των
Αθηναίων, η αίθουσα του ομφαλού, των Κούρων, των ευρημάτων του ναού του
Απόλλωνος, των επιτύμβιων στηλών, του Αγία, του Ηνιόχου, των
ελληνορωμαϊκών αρχαιοτήτων, των χάλκινων ασπίδων, της Θόλου.
Μερικά από τα σημαντικότερα εκθέματα είναι:
* Το χάλκινο άγαλμα του Ηνίοχου (περί το 474 π. Χ.)
* Το άγαλμα του αθλητή Αγία
* Το άγαλμα του Αντίνοου
* Η Σφίγγα των Ναξίων (560 π. Χ.)
* Η ζωοφόρος του θησαυρού των Σιφνίων
* Οι μετόπες του θησαυρού των Αθηναίων
* Τα αρχαϊκά αγάλματα των Κλέωνα και Βίτωνα (590 π. Χ.)
Διεύθυνση:
Δελφοί, 330 54
Τηλ: 02650 82 312
Fax: 02650 82 966
http://old.mfa.gr/greek/greece/through_time/archaeology/museums/archaeological_delphi.html
Πολιτιστική Πύλη του Αρχιπελάγους του Αιγαίου - ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
Η Αρχαϊκή περίοδος αναδεικνύει τη Νάξο σε ένα από τα πιο φημισμένα και
ακμαία κέντρα του Αιγαίου, όπως φαίνεται από τα πολλά αρχαϊκά ιερά
(Σαγκρί, Γύρουλας, Πορτάρα, Ύρια) και την ανάπτυξη της γλυπτικής
(μνημειακοί Κούροι, Σφίγγα των Ναξίων στους Δελφούς, Οικία των Ναξίων
στη Δήλο).
http://www2.egeonet.gr/aigaio/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaid=6878
Ένα άλλο ναξιακό αφιέρωμα στη Δήλο ήταν 16 λιοντάρια σε παράταξη κατά
τα αιγυπτιακά πρότυπα (γύρω στο 600 π.Χ.). Αν και η φθορά της
επιφάνειάς τους είναι μεγάλη (πρόσφατα αντικαταστάθηκαν με εκμαγεία και
φυλάσσονται στο μουσείο της Δήλου), διακρίνεται η νατουραλιστική
απόδοση του αιλουροειδούς και η ζωντάνια της πόζας. Δεν ισχύει το ίδιο
για τη σφίγγα των Ναξίων στους Δελφούς (περίπου 570 π.Χ.).
http://www2.egeonet.gr/aigaio/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaid=6955
Αρχαιολογικός Νόμος - χρυσή Λίστα Αρχαίων - ΤΟ ΒΗΜΑ
Τον Μάιο του 1999 οι Εφορείες Αρχαιοτήτων της χώρας και τα μουσεία κλήθηκαν να καταρτίσουν τους καταλόγους με τα πολυτιμότερα έργα τους, τα οποία εκτιμούν ότι δεν πρέπει να ταξιδέψουν εκτός Ελλάδος.
...Από το Μουσείο Δελφών: * Ο Ηνίοχος * Ο Αντίνοος * Ο Κλέοβις και ο Βίτων *
Τα αγάλματα του συμπλέγματος του Δαόχου * Η Σφίγγα των Ναξίων * Ο
ταύρος από σφυρήλατα φύλλα ασημιού * Ολα τα χρυσά και ελεφάντινα,
μεταξύ των οποίων τα χρυσελεφάντινα κεφάλια αγαλμάτων του Απόλλωνα και
της Ηρας * Ολα τα αρχιτεκτονικά γλυπτά, και συγκεκριμένα αυτά που
ανήκουν στον Θησαυρό των Σικυωνίων, στον Θησαυρό των Σιφνίων, στον
Θησαυρό των Κινιδίων, του ναού του Απόλλωνα, του Θησαυρού των Αθηναίων,
του ιερού της Αθηνάς Προναίας...
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15028&m=C06&aa=1
Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών
...η σφίγγα των Ναξίων εκτίθενται μαζί με στοιχεία αρχιτεκτονικής πλαστικής από άλλα οικοδομήματα του ιερού.
http://odysseus.culture.gr/h/4/gh41.jsp?obj_id=3627
 Η Σφίγγα των Ναξίων , με τη δαιμονική και απόκοσμη έκφραση. Αφιέρωμα
των Ναξίων , από λευκό μάρμαρο του νησιού τους, υψώθηκε στο ιερό γύρω
στο 560π.χ. Στημένη πανω στο ιωνικό κιονόκρανο ενός κίονα με
πολλές-44-αβαθείς ραβδώσεις, ατένιζε απ'το ύψος της(κάπου 12,10μ.)τους
επισκέπτες του ιερού. Η Νάξος, που ευημερούσε ως το τέλος των αρχαϊκών
χρόνων, άσκησε σημαντική πολιτική και πολιτιστική επίδραση στις
Κυκλάδες την περίοδο αυτή. Χαρακτηριστικό δείγμα της τέχνης της ακμής
της αποτελεί η Σφίγγα.Στην περιοχή του πανάρχαιου ιερού της Γης ήταν ο
βράχος που διευθετήθηκε για να δεχτεί το αφιέρωμα. Η δαιμονική αυτή
μορφή(ύψος 2,32μ. μέχρι το πάνω μέρος των φτερών) έχει γυναικείο
κεφάλι, που ζωντανεύει με τόσο χαρακτηριστικό για τις σύγχρονές της
κόρες αρχαϊκό χαμόγελο, στήθος και φτερά πουλιού, και το υπόλοιπο σώμα
λιονταριού. Χρώματα τόνιζαν τις λεπτομέρειες του σώματος. Το
328-327π.χ. χαράχτηκε στη βάση του κίονα ψήφισμα των Δελφών που έδιναν
στους Ναξιώτες προμαντεία, δηλαδή το δικαίωμα να προηγούνται στη λήψη
χρησμών.
http://www.arachova.com/lyc/delfi.htm
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΩΣ3
Εκεί γύρω στον 7ο και 6ο π.Χ. αιώνα, η Νάξος επιδίδεται σε εντυπωσιακές
μαρμάρινες κατασκευές, όπως και υπερμεγέθη γλυπτά, πολλά από τα οποία
τα στέλνει και εκτός Νάξου, αφιερώματα στη γειτονική Δήλο του Απόλλωνα
(Άνδηρο Λεόντων, Κολοσσός των Ναξίων), αλλά και στους Δελφούς (Σφίγγα
των Ναξίων).
Νάξιοι είναι οι πρώτοι τεχνίτες που αποτολμούν να κατασκευάσουν μεγάλα
οικοδομήματα εξ ολοκλήρου από μάρμαρο. Οι ίδιοι είναι εξαίρετοι
τεχνίτες και καλλιτέχνες, που η φήμη τους ταξιδεύει εκτός Νάξου και
γίνονται περιζήτητοι.
http://www.os3.gr/arhive_taxidi/gr_taxidi_portaranaxoy.html
Δήμος Δελφών
Σημαντικότερος όλων φαίνεται ότι υπήρξε ο Θησαυρός των Σιφνιών
,ιδιαίτερα για το γλυπτό του διάκοσμο, ο οποίος εκτίθεται στο Δελφικό
μουσείο (από τα πιο πλούσια του κόσμου) μαζί με το υπέροχο και μοναδικό
χάλκινο άγαλμα του Ηνίοχου, τη Σφίγγα των Ναξίων , τους δύο Κούρους ,
τα χρυσελεφάντινα της ανασκαφής του 1939 και δεκάδες άλλα ευρήματα.
http://www.fokida.gr/gr/dim_delfon.html
 Η Σφίγγα στο Νησί της Νάξου, καλωσορίζει, αποχαιρετά
και σήμερα το 2007, (ξανα)ζωντανεύει μνήμες και έργα
|
Ιστορία 